Transparent Data: Rewizja Dyrektywy PSI — fragmenty raportu Deloitte 2018

31/08/2018

Z raportu, sporządzonego przez firmę Deloitte na zlecenie Komisji Europejskiej, dowiadujemy się jaki jest stan obecny udostępniania informacji publicznej w Europie, jakie nadal istnieją bariery dostępu do danych oraz jakie działania powinna podjąć UE, by je zlikwidować.

Dyrektywa 2013/37/EU Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, zwana też skrótowo Dyrektywą PSI (Public Sector Information) lub Dyrektywą Re-use (Link do dyrektywy: TUTAJ) kolejny raz trafiła do rewizji.

W gronie ekspertów z różnych państw członkowskich zaproszonych do warsztatowych spotkań nad przyszłością Dyrektywy Re-use, znalazł się również CEO firmy Transparent Data, Arkadiusz Hajduk – jako jedyny reprezentując Polskę w grupie 20 europejskich dostawców danych i firm, których biznes opiera się na ponownym przetwarzaniu informacji sektora publicznego.

Wszystkie wywiady, analizy i sugestie zebrane zostały przez firmę Deloitte w jednym raporcie “Study to support the review of Directive 2003/98/EC on the re-use of public sector information”, który pobrać można w wersji angielskiej lub francuskiej ze strony Komisji Europejskiej (LINK). My z kolei dzielimy się wybranymi fragmentami raportu.

***

Fragmenty raportu dot. Dyrektywy Re-use:

Na przestrzeni ostatnich siedmiu lat rynkowa wartość Dyrektywy Re-use wzrosła ze 140 bilionów euro w 2010 roku do 220 bilionów w roku 2017.

Bezapelacyjnie rośnie także wartość ponownego przetwarzania informacji sektora publicznego, co zauważalne jest poprzez wzrost dobrobytu społeczeństw danych państw, rozwój współpracy i biznesu międzynarodowego. Jak czytamy na str. 109 raportu:

“Istnieje wiele przykładów nowych usług utworzonych z publicznych otwartych danych i mających wymiar transgraniczny. Najbardziej znane są bez wątpienia te aplikacje, które łączą geolokalizację z danymi pochodzącymi od władz lokalnych i lokalnego transportu, aby zapewnić pasażerom zindywidualizowane podróże i dojazdy do pracy. Wśród tych aplikacji litewska aplikacja Trafi zapewnia tę usługę zarówno dla miast litewskich, jak i estońskich.

Podobne aplikacje opracowywane są dla prognoz pogody. WeatherPro na przykład bazuje na danych meteorologicznych, które zapewniają dokładne prognozy dla tysięcy europejskich lokalizacji.

W dziedzinie danych kulturalnych francuska aplikacja Monument Trackerwykorzystuje dane z instytucji kultury i łączy je z wieloma innymi zestawami danych w celu zapewnienia spersonalizowanych doświadczeń turystycznych w 55 miastach na całym świecie, w tym 49 w Europie. Obecnie powstaje wiele aplikacji turystycznych o takich cechach (np. Tur4all, WeCity, Historic Atlas itp.).

Na koniec stworzono wiele modeli biznesowych opartych na ponownym wykorzystaniu danych firm i danych z rejestrów biznesowych (i innych rejestrów). Na przykład Transparent Data w Polsce dostarcza informacje o firmie w czasie rzeczywistym z wielu obszernych źródeł i obejmuje wiele krajów europejskich. Realo sprzedaje dostęp do odpowiednich ofert mieszkaniowych wzbogaconych o dane lokalne i treści społecznościowe, aby ułatwić zrozumienie rynku nieruchomości w kilku państwach członkowskich. Wszystkie te przykłady ilustrują rosnącą tendencję do tworzenia usług i produktów w całej UE.”

 

Dzięki zawartym w Dyrektywie PSI regulacjom, każdy z krajów członkowskich zwiększył również ilość otwartych zasobów danych oraz polepszył ich jakość.

Tyczy się to również samej Polski. Według rankingu Open Data Maturity 2017 z grupy „obserwatorów” awansowaliśmy do grupy „szybko awansujących”:

Diagram z rankingu Open Data Maturity 2017, otwarte dane w krajach europejskich, źródło Raport Deloitte

Jak czytamy w raporcie na str.103:

“Na przykład w Polsce najnowsze raporty statystyczne wskazują, że na rok 2017 istnieje około 6 722 otwartych zestawów danych od 96 dostawców danych, a liczba dostępnych interfejsów API wzrosła o 56%.”

W porównaniu z Francją, która posiada 15665 otwartych zestawów danych od 340 dostawców, nadal pozostajemy w tyle. Jednak takie kraje jak Francja czy Wielka Brytania są niekwestionowanymi liderami udostępniania i wykorzystywania informacji sektora publicznego. Zarówno w Europie jak i na całym świecie:

“Na koniec należy zauważyć, że dwa kraje europejskie (Wielka Brytania i Francja) znajdują się w pierwszej piątce czwartego rankingu Open Data Barometer, uzyskując bardzo wysokie wyniki pod względem gotowości, wdrażania i wpływu. Według Wiredcraft, który odwołuje się do danych Global Open Data Index90 “Europa prowadzi w obszarze otwartych danych, a kraje europejskie zajmują 4 z 5 najwyższych pozycji w rankingu”.”

 

Co dalej z Dyrektywą PSI? – kluczowe problemy do rozwiązania

Raport wskazuje również szereg bieżących problemów z ponownym wykorzystaniem informacji publicznej, których Dyrektywa PSI w obecnej swej formie nie rozwiązuje. Są to m.in.:

  • ograniczony dostęp do danych naukowych (niechęć do dzielenia się zasobami wiedzy, trudności z prawami autorskimi),
  • niedostateczna standaryzacja danych – brak jednoznacznych formatów i wytycznych, które umożliwiłyby wykorzystanie danych z różnych baz z różnych krajów (łączenie tych danych, szybkie porównanie itp.),
  • bariery i limity w postaci licencji (nie każdy ma sprawiedliwy dostęp do tych samych danych, niektóre kraje odmawiają dostępu do danych firmom niezarejestrowanym w swoim państwie, tylko 5 firm może mieć dostęp do wybranej bazy itp.) lub konieczności płacenia za dane publiczne,
  • mała ilość API, które umożliwiają dostęp do danych w czasie rzeczywistym.